<

Hoe vind je water en voedsel in de woestijn?

Share

bedoeïenen woestijn omgeving (c) meoverme Om te overleven vormden de Badu of bedoeïenen een sterk hiërarchische samenleving. Loyaliteit en respect stonden hierin centraal. Daarnaast waren de Badu flexibel. Ze pasten zich aan aan de grillen van het land en het klimaat. Een belangrijk onderdeel van hun overlevingsstrategie was het doorgeven van informatie over natuurlijke bronnen, medische kruiden en levenskennis. Meer daarover kun je lezen in het artikel Overleven in de woestijn onder ondraaglijke omstandigheden. Hoe ze water en voedsel in de woestijn konden vinden lees je hier.

Water en voedsel in de woestijn

Het voedsel haalden de bedoeïenen uit flora en fauna die in hun omgeving beschikbaar was. Als ze konden vissen, aten ze vis. Als ze konden reizen, dreven ze kamelen en maakten ze jacht op gazellen. Als ze het land konden cultiveren, verbouwden ze dadelpalmen, tarwe en gerst.

Wat voedsel betreft waren de Badu niet kieskeurig. Ze aten elk eetbaar organisme dat ze konden vinden, van kleine zeekrabben tot haaien, van de aalscholver tot de Arabische struisvogel en van de gazelle tot de Oryx. Ze aten ook reptielen, schildpadden en Dugongs (zeekoeien) en voegden eetbare planten aan hun menu. Seizoensgebonden bloemen, woestijnvruchten en de woestijntruffel waren een delicatesse. Het teveel aan vlees of planten werd gedroogd of gezouten om later op te kunnen eten.

De grootste uitdaging was het vinden van schoon water. In de woestijn was een groot tekort aan zoet water en regen viel er nauwelijks. Maar de bedoeïenen wisten het water dat er was, te vinden door de ‘duinen te lezen‘. Aan de hand van de duinformaties konden zij zien waar een waterbron lag. Van daaruit bouwden ze waterleidingen van de stammen van palmbomen (Aflaj) om hun land te irrigeren. Daarnaast groeven ze ondergrondse kanalen die water uit de wadi’s en oases leidden. Hun ingenieuze systemen zijn nog steeds te zien in bijvoorbeeld de oase van Al Ain en in wadi’s in Oman.

De Badu waren meesters in het beheersen van water, ook het water van hun lichaam. Ze wisten dat het lichaam bij een tekort aan mineralen het water niet kan vasthouden. Om zeker te weten dat hun waterhuishouding op peil was, likten de Badu het zweet van hun huid. Zweet dat waterig proefde, was een signaal dat hun lichaam zout nodig had. Daarom droegen de Badu om uitdroging en een uiterst pijnlijke dood te voorkomen, zakjes zout met zich mee, zelfs op zee.

Medicijnen en andere bronnen

water en voedsel in de woestijnDe Badu waren ongelooflijk inventief en creatief. Niet-eetbare bronnen zoals palmbomen, werden verwerkt tot bijvoorbeeld palen, krabkooien en vloermatten. Met de bladstelen van dadelpalmen bouwden zeilers langs de kust vissersboten en boten voor het parelduiken. Zelfs het kleinste onderdeel werd gebruikt, al was het maar als sierraad.

Van onderdelen van dieren die niet opgegeten werden, werden gebruiksvoorwerpen gemaakt. Zo vormde het zwaard van de zwaardvis een wapen of mes. Een steen werd aan een bot of stok gebonden om als hamer of hakbijl te dienen. De hakbijl op de foto hiernaast, gemaakt door een Badu in Saudie Arabië, is daar een moderne versie van.

Heilzame planten en kruiden werden als medicijn toegediend. Daarnaast werd zout gebruikt als desinfectiemiddel. Het werd heet gemaakt en aangebracht op wonden of om bloedingen na een bevalling te stoppen. Takken van de ‘Toothbrush Tree’ werden als tandenborstel gebruikt. Bij de kassa in de supermarkt kun je die nog steeds kopen.

Gedomesticeerde dieren

De bedoeïenen hadden drie gedomesticeerde dieren: de Saluki hond, het Arabische paard en de kameel. De kamelen, ‘een geschenk van God’, zorgden voor vlees, zuivel en transport. Van hun huid werden waterreservoirs gemaakt of zakken voor de productie van zuivelproducten. Van kamelenhaar werden tenten en dekens geweven.
De Saluki’s bewaakten het kamp tegen gevaarlijke dieren, zoals het luipaard, de hyena of andere ongewenste bezoekers. Maar door hun uithoudingsvermogen en snelheid (tot 60 kilometer per uur) waren ze, samen met de valken, vooral uitstekende jachthonden. Tijdens stammenoorlogen en voor de jacht kon de Badu vertrouwen op hun loyale Arabische paarden.
Tijdens feesten en evenementen werden honden-, paarden- en kamelenraces gehouden, of werden de dieren verhandeld.

Parelindustrie

water en voedsel in de woestijnVoor de Verenigde Arabische Emiraten was de parelindustrie een belangrijke bron van inkomsten. Maar voor de parelduikers zelf leverde het zoeken naar de juiste schelpen niet veel op. Ze deelden alleen mee in de winst die over het seizoen werd behaald. Hierdoor werd geen constante stroom van inkomsten gegenereerd en leefden veel families lange perioden in armoede. Daarnaast was parelduiken een zwaar en gevaarlijk beroep.
De parelindustrie floreerde in de periode van het Romeins Imperium tot de helft van de twintigste eeuw. Toen in 1930 parels op artificiële wijze gekweekt konden worden, stortte de parelvisserij in.

Moderne bedoeïenen

Na de ontdekking van olie is het leven van de woestijnbewoners drastisch veranderd. De meeste bedoeïenen wonen niet meer in de woestijn. Toch zijn er nog  groepen bedoeïenen die volgens de oude tradities leven in Saoedi Arabië, Jemen, Oman en delen van Jordanië. Zij zijn echter niet meer geheel afhankelijk van de woestijn en hebben toegang tot water, scholing en medische zorg. Ze spelen een belangrijke rol in het behouden van de cultuur en folklore van het land.

Nieuwsgierig geworden?

Bezoek dan eens een heritage village of een cultureel festival. Meer informatie daarover kun je vinden onder Cultuur en Evenementen en Zien en Doen!

 

16 reacties

  1. feliceveenman schreef:

    dank je wel voor dit werkelijk interessante artikel, Ik heb in mijn leven 2 x een trektocht door de woestijn gemaakt ( helaas niet op een kameel ) en het behoort tot de topervaringen uit mijn leven. Over een paar jaar ben ik gepensioneerd en ga ik zeker weer! Ik wist wel het een en ander van woestijn gebruiken, maar jij hebt mijn kennis goed bijgewerkt!

  2. Me over ME schreef:

    @feliceveenman Dankjewel Felice voor je enthousiaste reactie! Leuk dat je de liefde voor de woestijn met me deelt. Ik wens je alvast een mooie tocht over de warme zandduinen! Mocht je nog tips of aanvullende informatie willen, dan kun je altijd een beroep op me doen. Hartelijke groeten!

  3. Bianca schreef:

    Amaai, wat interessant! Ik ben nog nooit in de woestijn geraakt maar het lijkt me super!

  4. Wanda schreef:

    Leuk dat je ons op deze manier meeneemt in de wondere wereld van het leven in een woestijn. Zulke simpele dingen zijn voor ons zo normaal dat we er niet eens meer bij stil staan dat het op andere plekken zo totaal anders is.

  5. Mirjam schreef:

    Interessant artikel. Lijkt mij altijd een uitdaging om aan je eerste levensbehoefte te komen in de woestijn.

  6. Me over ME schreef:

    @Mirjam Je kunt je toch haast niet voorstellen hoe ze al die jaren voor de ontdekking van de olie konden overleven…

  7. Me over ME schreef:

    @Wanda Het is inderdaad een bijzonder leven. Hard en zwaar! Gelukkig is er sinds de olie veel verbeterd.

  8. Me over ME schreef:

    @Bianca Dat is het zeker! Je moet toch eens deze kant op komen. 🙂

  9. Beau Bewust schreef:

    Wat een interessant artikel is dit zeg. Bijzonder om te zien dat je daar normaal helemaal niet bij stilstaat.

  10. hernameiseva schreef:

    Leuk om te lezen! Ik sta er zelf eigenlijk nooit bij stil dat er heel wat mensen zijn die daar leven en eigenlijk heel anders leven dan wij … Weer wat bijgeleerd dus 😀

  11. Lijkt me geen gemakkelijk leven! Al een geluk dat het al veranderd is. Weer een heel leuke informatieve post!

  12. Willem Meester schreef:

    Interessant stuk! Mooi beschreven.

  13. Me over ME schreef:

    @Willem Meester Dankjewel!

  14. Me over ME schreef:

    @hernameiseva Haha! Leuk om dat te horen!

  15. Me over ME schreef:

    @Beau Bewust Dankjewel! Volgens mij staan heel veel mensen er niet bij stil, zelfs hier niet.

  16. Me over ME schreef:

    @roadtrippersofthesun Nee, dat was en is het ook zeker niet! Dankjewel voor je compliment!

Geef een reactie