<

Shweya Shweya: Arabische gebaren

Share

henna voetenMijn ouders hadden ooit een boekje op hun nachtkastje liggen over handgebaren. Op elke pagina was met een simpele potloodschets een gebaar getekend met daaronder een kort stukje tekst met de betekenis ervan. Als klein kind probeerde ik die gebaren zo goed mogelijk na te doen. Vooral de gebaren waarbij je een gek gezicht moest trekken spraken me aan, zoals het corrigerende vingertje en de verbazing.

Er was ook een gebaar waarbij je de wijsvinger in de mond moest steken en heel vies moest kijken. Walging heette het. Dat snapte ik niet. Mijn moeder gebruikte een soortgelijk gebaar om aan te geven dat we gingen eten. En haar kookkunsten waren helemaal niet slecht.

Arabische gebaren

De Arabische wereld maakt veel gebruik van non-verbale communicatie. Van sommige hand- en voetgebaren snappen wij niet zoveel. Iets met je linkerhand aangeven of aannemen bijvoorbeeld, druist in de Arabische cultuur tegen alle fatsoensnormen in. Dat is ‘haram’, slecht. De linkerhand wordt gezien als onrein, omdat het de hand is die je gebruikt om je billen mee af te vegen. Daarnaast is het tonen van je voetzolen een uiting van respectloosheid. Best lastig als je lekker ontspannen en onderuit gezakt op de grond wilt zitten bij een Arabische koffie ceremonie.

Grijpen naar je kruis

Is het al niet makkelijk om goed in je eigen taal te communiceren, in een vreemde taal of tussen verschillende culturen is het nog lastiger. Toen in 2012 de Egyptische president zijn Australische vrouwelijke collega ontmoette, schudde hij haar hand, ging zitten, trok zijn stropdas recht en greep naar zijn kruis. De Westerse wereld stond op zijn kop. Mij was het niet eens opgevallen. Het is hier helemaal niet onfatsoenlijk als mannen hun lid goed willen leggen.

Shweya Shweya

gebaar handMaar met een gebaar blijf ik moeite houden. Hierbij wordt de duim tegen de wijs- en middelvinger aangelegd, en wordt de achterkant van de hand naar beneden gedraaid. Soms wordt het gebaar nog ondersteund door de arm iets van boven naar beneden te bewegen. Het is bedoeld als een heel vriendelijk gebaar, alsof je een bloem wordt aangereikt. “Shweya Shweya”, betekent het. “Rustig aan”, of “Een momentje alstublieft”. Maar bij mij roept het weerstand op, alsof iemand me uitdaagt het gevecht aan te gaan. Zeker als de geste wordt gemaakt op drukke chaotische parkeerplaatsen, waar dubbelparkeerders en opdringerige automobilisten de adrenaline met volle kracht door je aderen laten schieten. “Wat mot je?”, roept een stemmetje in mijn hoofd. En in gedachten zie ik opgeschoten jongelui elkaar uitdagen op de stoep van een foute discotheek.

Toch gebruik ik de handbeweging nu zelf ook. Als ik in het verkeer afgesneden wordt door een jong broekie in een veel te dure auto of door een omhooggevallen chauffeur, toon ik ze vol overgave mijn gebiedende hand. Want terwijl zij denken dat ik hen op een beschaafde manier tot rust maan, leg ik het op zijn Hollands uit.

 


Hoewel ik de meeste Arabische gebruiken inmiddels denk te kennen, kom ik ook soms voor verrassingen te staan. Wanneer geef je nu wel een hand en wanneer niet? Wanneer leg je je hand op je hart? Lees hier mijn verhaal toen ik onverwachts een Sjeik in de woestijn ontmoette.

Deze ruimte kun je gebruiken om een reactie achter te laten. Alvast bedankt!